جورجیا — جمعه، د ۲۰۲۶ کال د نومبر ۲۰مه (د ۱۴۰۵ کال د عقرب ۲۹مه)
له نیمې پېړۍ څخه زیات وخت وروسته، د روانپوهنې یوه له مشهورو او جنجالي څېړنو — د سټنفورډ زندان تجربه — د نېټفلکس په شپږو برخو واقعنما لړۍ «د سټنفورډ زندان نوې تجربه» کې بیا راژوندۍ شوې ده. دا لړۍ د اکتوبر په ۲۱مه خپره شوه او ټولې شپږ برخې یې یوځای وړاندې شوې؛ هره برخه یې شاوخوا ۴۵ دقیقې ده.
په دې لړۍ کې ۳۰ رضاکاران په تصادفي ډول وېشل شوي دي: ۸ ساتونکي او ۲۲ بندیان، او دوې اوونۍ یې د جورجیا ایالت په کانتون ښار کې د چروکي کاونټي د لویانو د توقیف مرکز په بنده شوې برخه کې تېرې کړې، په داسې حال کې چې د زندان پاتې برخه لا هم فعاله ده. اصلي تجربه په ۱۹۷۱ کال کې د امریکايي روانپوه فیلیپ زیمبارډو له خوا ترسره شوه؛ ټاکل شوې وه ۱۴ ورځې دوام وکړي، خو د ساتونکو له خوا د بندیانو د ځورونې او ګډونوالو ته د سخت رواني فشار له تورونو وروسته یوازې په شپږو ورځو کې ودرول شوه. وروسته آرشیفي څېړنو وښوده چې ساتونکي سخت چلند ته هڅول شوي وو، او د اصلي تجربې اعتبار یې تر پوښتنې لاندې راوست.
دا لړۍ الفریډ سټریټ انډسټریز جوړه کړې او اجرایي تولیدوونکي یې جین لیپشټز او ډان کټفورت دي. لیپشټز وویل چې د اصلي تجربې مستقیمه بیا جوړونه به «بېرحمانه» وي؛ نو ځکه یې خوندیتوبونه ونیول: رواني معاینه، د وتلو لپاره خوندي کلمه، او څلورویشت ساعته روانپوهان په دنده. په لړۍ کې کارپوهان هم تبصره کوي، چې پکې د هارورډ پوهنتون د چلند ساینس پوهه الیسن ووډ بروکس، د پولیتزر جایزې ګټونکی خبریال ټریمین لي او د فدرالي سمونونو متقاعد افسر مایکل کانټرل شامل دي. د دې لړۍ خپرېدو د اصلي تجربې په اړه بحث بیا راژوندی کړی او تازه پوښتنې یې راپورته کړې دي: ایا یوه جنجالي علمي څېړنه باید په ټلویزیوني خپرونه بدله شي؟
سرچینه: بي بي سي فارسي
https://bbc.in/499ut7I
Discover more from sharq news global
Subscribe to get the latest posts sent to your email.

