مڼه یوه له هغو میوو څخه ده چې په ټوله نړۍ کې خورا محبوبې او د روغتیا لپاره ډیرې ګټورې ګڼل کیږي.
پخوانی مثل دی چې یوې مڼې هر ورځ ډاکټر لرې ساتي – دا وینا بشپړ حقیقت نه دی، خو علمي څیړنو ثابته کړې چې مڼه په زړه، هضم، وزن، ډایبیټز او حتی سرطان په اړه د خطر کمولو کې مرسته کوي.
مڼه په فایبر، انټي اکسیډنټونو ، ویتامین C او پوتاشیم بډایه ده او کالوري یې کمې دي.د مڼې غذايي ارزښتونه (د یوې متوسطې مڼې – شاوخوا ۱۸۲ ګرامه)
کالوري: ۹۵
فایبر: ۴.۴ ګرامه (د ورځني اړتیا شاوخوا ۱۶٪)
کاربوهایډریټ: ۲۵ ګرامه (طبیعي شکر ۱۹ ګرامه)
پروټین: ۰.۵ ګرامه
غوړ: ۰.۳ ګرامه
ویتامین C: ۸-۹ ملي ګرامه
پوتاشیم: ۱۹۵ ملي ګرامه
نور مهم مرکبات: quercetin، chlorogenic acid او polyphenols (ډیری یې په پوستکي کې دي).
د مڼې عمده روغتیايي ګټې۱. زړه روغتیا
مڼه د محلول فایبر (پیکټین) له امله بد کولیسټرول (LDL) کموي، د وینې فشار کنټرولوي او د زړه ناروغۍ خطر کموي. یوې څیړنې ښودلې چې هره ورځ دوه مڼې خوړل د وینې کولیسټرول په ښه ډول کموي.
۲. هضم او کولمو روغتیا
د مڼې فایبر قبض مخنیوی کوي، د هاضمې سیستم ښه کوي او د ګټورو باکتریو لپاره د prebiotic په څیر کار کوي. دا د کولمو میکروبایوم ته ښه والی راکوي چې په عمومي روغتیا، مزاج او حتی وزن باندې اغیزه کوي.
۳. د وزن کمولو مرسته
مڼه د فایبر له امله د اوږدې مودې لپاره د ډکوالي احساس درکوي او د خوړو مصرف کموي. څیړنو ښودلې چې مڼه خوړونکي په BMI (Body Mass Index) کې کموالی ښيي او د چاغۍ سره تړاو لرونکي التهاب کموي.
۴. ډایبیټز (Type 2) خطر کمول
مڼه د ټیټ ګلایسیمک انډیکس له امله وینې شکر کنټرولوي. یوې لویې څیړنې ښودلې چې هره ورځ له یوې څخه زیات مڼې خوړونکي په ډایبیټز اخته کیدو خطر ۲۸٪ کموي.
۵. سرطان خطر کمول
د مڼې انټي اکسیډنټونه او polyphenols د حجرو التهاب او وده مخنیوی کوي. میټا-انالیسزونو ښودلې چې مڼه د سږو، کولون او سینه سرطان خطر په ښه ډول کموي.
۶. سږو او اسما
مڼه خوړونکي بهتر ساه اخیستل او د اسما کم خطر لري. دا د quercetin انټي اکسیډنټ له امله ده چې سږو ته حفاظت ورکوي.
۷. مغز او زاړه کیدو مخنیوی
څیړنو ښودلې چې مڼه د حافظې او فعالیتونو لپاره ګټوره ده او د زاړه کیدو په وخت کې د Alzheimer خطر کموي.
